Beyin Bakım Skoru

Tıpta birçok hastalığın tedavisi günümüzde başarıyla yapılmaktadır. Bunun yanında check-up, hastalıkları henüz oluşmadan saptamak ve önleyici tedaviler uygulamak amacıyla kullanılan önemli bir tıbbi yaklaşımdır. Özellikle kalp hastalıklarında, hastalık ortaya çıkmadan riskin belirlenmesi sayesinde koruyucu tedaviler uygulanabilmekte ve birçok ciddi sorunun önüne geçilebilmektedir.

Ancak konu beyin hastalıkları ve inme olduğunda, aynı başarıdan söz etmek daha zordur. Demans ve inme; çoğunlukla ileri yaşlarda ortaya çıkan, ciddi ve kalıcı sonuçlara yol açabilen hastalıklardır. Bu nedenle hem biz hekimler hem de hastalarımız, bu hastalıkların check-up benzeri bir yaklaşımla önceden öngörülüp öngörülemeyeceğini sıkça sorgulamaktayız.

Bu soruya yanıt arayan bir grup araştırmacı, “Brain Care Score (BCS)” – Beyin Bakım Skoru adı verilen bir değerlendirme sistemi geliştirerek, beyin sağlığı risklerinin önceden kestirilebirmiyiz diye araştırmışlar.

BCS;

1-4 adet fiziksel bulgu; kan basıncı , kanda şeker ile ilgili bir değer, kolesterol ve vucut kitle indeksi (yani kilo fazlalığı)

2-5 adet hayat tarzı faktörü ; beslenme, alkol kullanımı, tütün kullanımı, aerobik aktivite, uyku duzeni, VE

3-3 sosyal faktör; stress, ilişki, yaşam amacından oluşturulmuş.

Çıkan skorları UK Biobank grubunda test etmişler. 389.900 kişi (yas 40-69 arası) ortalama 13 yıl takiplerde, BCS skorlama sistemi ile bunama ve inme için en yüksek riskli kişileri tespit etmiş.

DR GENCO YÜCEL NE DİYOR?

Önceden hastalıkları kestirmek, şikayet yok iken hastalıkları bulmak, her gün check-up ta yapılan taramalar hepimizin bildiği bir yaklaşımdır. Ancak beyin için bazı kan genetik testler dışında günümüzde elimizde fazla imkanımız yoktur.

Araştırmacılar hayat tarzını da içeren bazı parametrelerle bunu rakamlaştırmışlar. Basitçe hesaplanan bir skorla, kişilere puan vererek durumu rakamlara dökmek, gündelik riski saptarken, hedef yapılan değişikliklerle zaman içinde rakamın degişimini sağlamanın gerçekten riski azaltıp azaltamayacağımızı görmek olmalı. Bunun da ileride ortaya konmasi, sadece kan testleri üzerinden genel yaşlanma ve ölüm riskini tayin eden bi başka araştırmada olduğu gibi dinamik skorlama imkanı sağlayacaktır. Hatta bu iki skorun birleştirilmesi daha iyiye veya kötüye gidiş sinyallerini kişinin kendisine verecektir.